نماز؛ «مانور روزانه مواجهه با قیامت»قیامت پدیده‌ای سهمگین، ناگهانی و غافلگیرکننده است (بَلْ تَأْتِیهِم بَغْتَةً فَتَبْهَتُهُمْ). انسان در برابر شوک‌های بزرگ روانی و حوادث هولناک، اگر از پیش تمرین نکرده باشد، دچار انجماد، سقوط روحی و بیچارگی مطلق می‌شود.
خداوند از باب لطف و تربیت، روزی پنج نوبت این «شوک رستاخیزی» را در مقیاسی نمادین، کنترل‌شده و سراسر امن به نام نماز شبیه‌سازی کرده است:
اذان شنیدن یعنی تمرین لحظه غافلگیرکننده مرگ و پایان دنیا.اقامه یعنی تمرین لحظه وحشت‌انگیز برانگیخته شدن از خاک.تکبیرةالاحرام یعنی تمرین تحویل گرفتن کارنامه اعمال.کسی که هر روز ۵ مرتبه با این صحنه‌ها زندگی و تمرین کرده، در لحظه مواجهه با حقیقت مرگ و برپایی محشر، وحشت‌زده و سرگشته نمی‌شود؛ چون پیش‌تر هزاران بار این مسیر را در خلوت خود با پروردگار پیموده است.
